الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
44
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
كه معنى ظاهرى آيات را كاملا حفظ كنند : « سماء » اشاره به همين آسمان است ، و « شهاب » اشاره به همين شهاب است ( همين سنگريزههاى سرگردانى است كه در اين فضاى بيكران در گردشند و گاه گاه كه در حوزه جاذبه زمين قرار مىگيرند و به سوى زمين كشيده مىشوند و بر اثر سرعت برخورد با امواج هوا ، داغ و سوزان و شعله ور و خاكستر مىشوند ) . و « شيطان » همان موجودات خبيثه متمردند كه مىخواهند به آسمانها بروند و گوشه اى از اخبار اين عالم ما كه در آسمانها منعكس است ، از طريق استراق سمع ( گوش دادن مخفيانه ) در يابند ، و به دوستان خود در زمين برسانند ، ولى شهابها همچون تير به سوى آنها پرتاب مىشوند و آنها را از رسيدن به اين هدف باز مىدارند ( 1 ) . 3 - جمعى ديگر از مفسران مانند مفسر عاليقدر « مؤلف الميزان » و « طنطاوى » در تفسير « الجواهر » تعبيرات آيات فوق را از قبيل تشبيه و كنايه و ذكر امثال و به اصطلاح بيان « سمبوليك » دانسته ، و اين تشبيه و كنايه را به صورتهاى گوناگونى بيان داشتهاند : الف : در تفسير الميزان چنين مىخوانيم : « توجيهات مختلفى را كه مفسران براى استراق سمع كردن شياطين ، و رانده شدن آنها بوسيله شهب بيان كردهاند ، مبتنى بر چيزى است كه احيانا از ظاهر آيات و روايات به ذهن مىرسد كه افلاكى محيط به زمين است و در آنها گروه هايى از فرشتگان قرار دارند و هر كدام از اين افلاك درهايى دارند كه جز از آنها نمىتوان وارد شد ، و گروهى از اين فرشتگان ،
--> ( 1 ) « فخر رازى » در تفسير كبير خود و همچنين « آلوسى » در « روح المعانى » بعد از ذكر اين تفسير اشكالات مختلفى را كه با در نظر گرفتن هيئت قديم و افلاك پوست پيازى و امثال آن متوجه اين تفسير مىشده مشروحا بيان كرده و به پاسخ آن پرداختهاند كه با توجه به هيئت امروز ، نيازى به ذكر آنها نمىبينيم .